ارتباط تنگاتنگ بیماری التهاب روده با التهاب مفاصل و پوست

🚫🚫 شناخت بیماری
بیماری التهابی روده عبارت است از التهاب با علت نامعلوم روده که به دو دسته اصلی‌ بیماری کراون، و کولیت زخمی شونده تقسیم می‌‌شود. بیماری کولیت زخمی شونده به طور یک دست سراسر روده بزرگ را درگیر می‌‌کند، حال آن که بیماری کراون به شکل پراکنده، از نشیمنگاه گرفته تا روده کوچک، و دهان را گرفتار می‌‌کند. میزان بروز هر دو بیماری در حال افزایش است، و دیگر یک بیماری نادر به حساب نمی‌‌آید. در کشورهای غربی، چیزی حدود نیم درصد از مردم به این بیماری دچار هستند. سیگار، برداشتن آپاندیس، بهداشت خوب شخص، و مصرف قرص پیشگیری از بارداری را در ایجاد بیماری دخیل دانسته اند. افزایش مصرف شیر، آب میوه، پیتزا، اسنک‌های نمک دار مانند پفک، و شیرین کننده‌های مصنوعی را هم بی‌ ارتباط با این بیماری نمی‌‌دانند، اگر چه اثبات نشده است.
🚫🚫 امارها می‌‌گویند کسانی که بیش از دو بار در هفته ساندویچ مصرف می‌‌کنند، سالاد کمتری می‌‌خورند، و گوشت قرمز بخش بیشتر رژیم خوراکی انهاست، بیشتر در خطر ابتلا به بیماری التهابی روده هستند.🚫🚫 🌿🌿🌿از طرف دیگر مصرف سبزیجات، زیتون و روغن زیتون، ماهی‌، میوه تازه، غلات، و آجیل از ابتلا به بیماری التهابی روده کم می‌‌کنند. شاید که این رژیم خوراکی با ترکیب میکروب‌های روده ارتباط داشته باشد. آدمی به هنگام به دنیا آمدن، هیچ میکروبی در روده‌ها ندارد، یک ساعت پس از به دنیا آمدن اما، میکروب‌ها شروع به رشد در روده‌ها می‌‌کنند، و به همزیستی‌ با بدن آدمی می‌‌رسند. شمارگان میکروب‌های روده آدمی، بیش از شمارگان سلول‌های بدن اوست! اهمیت این میکروب‌ها در آنجاست که می‌‌توانند با بسیاری از میکروب‌های مهاجم به بدن آدمی مبارزه کنند. نشان داده شده است که جمعیت میکروب‌های روده بیماران دچار بیماری التهابی از حالت “تنوع” خارج شده، یک دست شده است، و زمینه برای پیدایش التهاب در جدار روده را فراهم می‌‌کنند. به خوبی‌ نشان داده شده است در کسانی که به بیماری التهاب میکروبی لثه (پریودونتیت) مبتلا هستند، میکروب‌های لثه خطر ابتلا به بیماری آرتریت رماتویید را می‌‌افزایند. در گروه اندکی‌ از بیماران دچار التهاب روده، جهش ژ‌ن “نود ۲” موجب از دست رفتن “تحمل” به میکروب‌های روده شده، این میکروب‌ها می‌‌توانند در جدار روده التهاب ایجاد کنند. اگر چه به خوبی‌ ثابت نشده است، اما پروبیوتیک ها، مانند ماست می‌‌توانند به افزایش جمعیت میکروب‌های سودمند روده کمک کنند. سودمندی استفاده از پروبیوتیک‌ها در التهاب روده ناشی‌ از آنتی بیوتیک ها، پیش از این به خوبی‌ ثابت شده است. پروبیوتیک‌ها در بیماری کولیت زخمی شونده بیشتر از بیماری کراون سودمند هستند. ⚠️⚠️ از بیماری‌های روماتیسمی که در آن تنوع جمعیت میکروب‌های روده کاهش یافته است، ❌❌یکی‌ هم بیماری پسوریازیس است، و بیماران دچار پسوریازیس، بیشتر در خطر ابتلا به بیماری التهابی روده هستند. به همین دلیل پزشکان گرامی‌ در تمامی بیماران دچار پسوریازیس، همراهی بیماری التهابی روده را فراموش نکنند،❌❌ و در بیمار به خوبی‌ جستجو کنند. به همین ترتیب، پزشکان فلوشیپ بیماری‌های دستگاه گوارش نیز در تمامی بیماران دچار التهاب روده بیماری پسوریازیس را جستجو کنند. جدیدترین مقالات کالج روماتولوژی آمریکا نشان داده است که بیماران دچار التهاب ستون مهره‌ای نیز کاهش در میکرب‌های مفید روده‌ای دارند. هم اکنون کار بر روی این ارتباط ادامه دارد، چرا که شمارگان بیماران گزارش شده به اندازه کافی‌ بزرگ نبوده است. نشانه‌های بیماری التهابی روده علائم روده ای. پیچش شکم، وجود بلغم در مدفوع، اسهال و به ویژه اسهال خونی از علائم بنیادین بیماری التهابی روده هستند. ⚠️⚠️بسیاری از بیماران ممکن است که تب‌، لرز، کاهش وزن، و عرق شبانه داشته باشند. ⚠️⚠️برخی‌ بیماران کنترل مدفوع را از دست می‌‌دهند. اگر بیمار دچار یبوست شد، باید به انسداد روده فکر کرد، و فورا بیمار را بستری کرد. درد شکم، بیشتر در دور ناف، یا پایین شکم است. فیستول روده در بیماری کراون شایع تر است. وجود آفت دهانی که پیش از این در جزوه “نشانه‌های پوستی‌ بیماری‌های روماتیسمی” نیز به آن پرداخته شد، یکی‌ از علائم شایع بیماری التهابی روده است.علائم خارج روده ای. تا حدود ۴۰ درصد این بیماران علائم خارج روده‌ای دارند، و بیشتر از همه در مفاصل، چشم ها، پوست، کبد و مجاری صفراوی، کلیهٔ، و ریه دیده می‌‌شود. علائم مفصلی از همه شایع تر است، و در حدود نیمی از بیماران ممکن است با درد و ورم مفاصل مراجعه کنند. هم مفاصل محیطی‌، و هم ستون مهره‌ها گرفتار می‌‌شوند. 🚫🚫دو نوع گرفتاری مفاصل محیطی‌ دیده می‌‌شود:🚫🚫 التهاب غیر قرینه مفاصل بزرگ چون زانوها، و مچ پاها، که اگر دیده شد نشانه فعال بودن بیماری التهابی روده است، و دیگری ورم قرینه مفاصل کوچک چون مچ دست. همکاران گرامی‌ به یاد داشته باشند که این بیماران نباید از ترکیبات ضدّ درد آسپیرینی چون ایبوبروفن، و ناپروکسن استفاده کنند چرا که موجب شعلهٔ ور شدن بیماری التهابی روده‌ها می‌‌شود، و در این بیماران، اگر سولفاسالازین کمکی نکرد، باید فوراً داروهای بیولوژیک را آغاز کرد. ستون مهره‌ها نیز ممکن است گرفتار شوند، و نیمی از بیماران بدون علامت هستند. همکاران گرامی‌ فراموش نکنند که تمامی بیماران دارای بیماری التهابی روده را از نظر وجود ساکرو ایلییت معاینه کنند، حتی اگر بیمار کمر درد نداشته باشد. وجود اچ‌ ال‌ ای ب-۲۷ ممکن است در بیماران دچار التهاب روده مثبت باشد، و در این صورت در معاینه باید دنبال وجود انتزیت (التهاب محل چسبیدن تاندون به استخوان) باشید. در معاینه، انگشت‌ها فراموش نشود چرا که چماقی شدن انگشتان شایع است. ورود میکروب از محل التهاب روده به مفاصل ممکن است موجب عفونت حاد مفصل شود. پوکی استخوان که در ۱۵ درصد از بیماران دیده می‌‌شود، ناشی‌ از عوامل متعددی است، و باید آن را به یاد داشت. در بیماری‌های شدیدتر، نرمی استخوان هم ممکن است دیده شود. بیماری آرتریت روماتوئید در نزد حدود یک درصد از بیماران کولیت زخمی شونده دیده می‌‌شود. علائم پوستی‌ در نزد یک سوم این بیماران دیده می‌‌شود، و پیش از این در جزوه “نشانه‌های پوستی‌ بیماری روماتیسمی” به آنها پرداخته شد. این علائم عبارتند از گره‌های قرمز دردناک پوستی‌ (اریتم نودوزوم)، آفت‌های دردناک دهانی، پسوریازیس، و برص (از بین رفتن رنگدانه‌های پوست). شاید بهتر است پسوریازیس را یک بیماری همراه دانست تا نشانه بیماری التهابی روده. مخاط‌ها هم ممکن است گرفتار شوند و با زخم‌های دردناک گوشه دهان، و التهاب زبان مراجعه کنند.چشم در حدود ۱۲ درصد از بیماران ممکن است گرفتار شود، و معمولاً با درد و ورم مفاصل، و گره‌های قرمز رنگ دردناک (اریتم نودوزوم) همراه است. اووییت دو طرفه، و اپی اسکلریت شایع‌ترین گرفتاری‌های چشمی در بیماری التهابی روده هستند. اگر چه اووییت ممکن است با تاری دید، چشم درد، سردرد، و حساسیت به نور مراجعه کند، اما در برخی‌ موارد بدون علامت است، و همکاران گرامی‌ همه بیماران دچار بیماری التهابی روده را باید به چشم پزشک بفرستند تا از نابینا شدن بیمار جلوگیری شود. اپی اسکلریت قرمز شدن بدون درد چشم است، اگر چه بیمار ممکن است خارش چشم داشته باشد. 🚫🚫 بیماری ریه چندان دیده نمی‌‌شود،🚫🚫 اما بیماری کلیهٔ در حدود ۱۵ درصد از بیماران دیده می‌‌شود. سنگ کلیهٔ اوکسالاتی ناشی‌ از اختلال در بازجذب صفرا و اسید‌های چرب، بویژه پس از برداشتن روده کوچک دیده می‌‌شود. سنگ‌های کلیهٔ اسید اوریکی نیز، به دلیل افزایش سرعت تخریب بافتها شایع هستند. گلومرولونفریت، و آمیلوییدوز نیز گزارش شده اند. کم خونی ناشی‌ از کمبود آهن، فولیک اسید، و ویتامین ب ۱۲ رخ می‌‌دهد. درگیری قلبی به شکل پریکاردیت، آمیلوییدوز، و کاردیومیوپاتی به ندرت اتفاق می‌‌افتد. درگیری کبد، و مجاری صفراوی، بویژه کولانژیت اسکلروزان اولیه تا ۹۰ درصد از بیماران کولیت زخمی شونده رخ می‌‌دهد، و در مردان جوان شایع تر است. بیماری هپاتیت خودایمن هم توصیف شده است. کولانژیوپاتی همراه با ایمیونوگلوبولین جی ۴ که از بیماری‌های بسیار مورد علاقه در آزمون ورود به دستیاری است، هراه با کولیت زخمی شونده دیده می‌‌شود، و در سی‌ تیی اسکن بسیار شبیه به کولانژیت اسکلروزان اولیه است، و تنها با نمونه برداری می‌‌توان آنها را از هم افتراق داد. ⏹⏹ درمان
💉💉💉 داروهای بیولوژیک، که محصول جانداران تراریخته هستند، انقلابی‌ در درمان هم بیماری‌های التهابی روده، و هم ورم مفاصل همراه آن ایجاد کرده اند. درست تر آن است که این داروها از مسیرهای طبیعی بدن تقلید می‌‌کنند، و آنتی بادی‌های مونوکلونال معروف‌ترین آنها هستند. از داروهای گروه ضدّ فاکتور نکروز دهنده تمور، اینفلیکسی ماب نخستین داروی بیولوژیک استفاده شده برای بیماری کراون بود که پس از تصویب سازمان خوراک و داروی آمریکا به سال ۱۹۹۸ وارد بازار شد، و سایر داروهای این گروه عبارتند از آدالی موماب، سرتولی زوماب، گولی موماب. ناتالی‌ زوماب، و ودالی زوماب از مولکول‌های ضدّ اینتگرین هستند، که در درمان استفاده می‌‌شوند. اینفلیکسی ماب به تنهایی، یا همراه با آزاتیوپراین، ادالی موماب، و ودالی زوماب در ۹۹ درصد از بیماران موثر است. اینفلیکسی ماب، و آدالی موماب همراه با آزاتیوپراین بهتر از سرتولی زوماب، و ادالی موماب بهتر از ودالی موماب است.
در حدود ۱۲ درصد از بیماران کم‌کم نسبت به اینفلیکسی ماب مقاوم می‌‌شوند، و حدود ۳۰ درصد از بیماران مجبور به قطع اینفلیکسی ماب می‌‌شوند. در این گروه از بیماران باید از ادالی موماب استفاده کرد. در مورد عوارض ودالی زوماب هنوز هنوز زود است که قضاوت کرد. از نظر عوارض، داروهای ضدّ فاکتور نکروز دهنده تمور (اینفلیکسی ماب، آدالی موماب، سرتولی زوماب، گولی موماب) دارای کمترین عوارض هستند، و میزان افزایش خطر عفونت آن چندان زیاد نیست